در عصری که نبردهای هوایی به سرعت در حال گذار از تسلیحات جنبشی سنتی به سوی سیستمهای مبتنی بر انرژی هدایتشونده هستند، رونمایی از جدیدترین دستاوردهای صنایع دفاعی چین در حوزه لیزرهای هوابرد، توجه بسیاری از تحلیلگران فناوریهای نظامی را به خود جلب کرده است. به تازگی اسناد و تصاویری از دو سامانه فوقپیشرفته اپتوالکترونیکی و لیزری متعلق به ارتش چین منتشر شده است که نشاندهنده یک جهش تکنولوژیک خیرهکننده در کوچکسازی سلاحهای لیزری و سیستمهای اخلالگر جهتدار است.
این تجهیزات که مشخصاً برای نصب بر روی پلتفرمهای جنگنده طراحی شدهاند، میتوانند قواعد بازی را در نبردهای هوایی آینده و بقاپذیری جنگندهها در محیطهای آکنده از تهدیدات موشکی به طور بنیادین تغییر دهند.
تحول در کوچکسازی، سامانه تسلیحات لیزری ۳۸۰ کیلوگرمی
ستاره بیچونوچرای این رونمایی، سامانه رهگیری و نشانهروی سلاح لیزری جنگنده است. تا پیش از این، یکی از بزرگترین چالشهای مهندسی در توسعه سلاحهای لیزری برای هواگردهای تاکتیکی، مسئله موسوم به SWAP (اندازه، وزن و توان مصرفی) بود. سیستمهای لیزری با توان بالا معمولاً به ژنراتورهای عظیم و سیستمهای خنککننده بسیار سنگین نیاز دارند که نصب آنها را تنها روی هواپیماهای ترابری بزرگ یا بمبافکنها مقدور میساخت. با این حال، کاتالوگهای منتشر شده از این سامانه چینی، وزن نهایی آن را کمتر از ۳۸۰ کیلوگرم اعلام کردهاند.رسیدن به وزن زیر ۴۰۰ کیلوگرم برای یک سلاح لیزری با توان خروجی در کلاس چند صد کیلووات که در اطلاعات منتشر شده در پوسترها به دلایل امنیتی با فرمت 00kW سانسور شده است، یک دستاورد شگرف در علم مواد، لیزرهای حالت جامد یا فیبری، و مدیریت حرارتی محسوب میشود. این وزن کم به جنگندههای برتری هوایی نسل چهار و نیم و نسل پنج مانند J-20 اجازه میدهد تا بدون افت شدید عملکرد آیرودینامیکی یا کاهش شعاع رزمی، به این سلاح مجهز شوند.
از منظر فنی، اثربخشی یک سلاح لیزری هم به توان خروجی آن بستگی و هم به دقت ردیابی دینامیک بستگی دارد. این سامانه چینی دارای دقت ردیابی در مقیاس میکرو-رادیان است. در نبردهای هوایی که اهداف با سرعتهای مافوق صوت در حال حرکت هستند، سیستم اپتیکی باید بتواند پرتو لیزر را برای چند ثانیه دقیقاً روی یک نقطه حساس از هدف (مانند جستجوگر راداری موشک یا سطوح کنترلی پهپادها) متمرکز نگه دارد تا انرژی حرارتی لازم برای ذوب کردن یا تخریب ساختار آن فراهم شود. مقیاس میکرو-رادیان نشاندهنده استفاده از آینههای تغییرشکلدهنده فوقسریع و الگوریتمهای پیشرفته جبران تلاطمهای جوی در این سامانه است.
دفاع فعال بینقص، سامانه اخلال اپتوالکترونیکی هوابرد
دومین سیستم رونمایی شده، سامانه اخلال جهتدار اپتوالکترونیکی هوابرد است که در قالب یک غلاف خارجی طراحی شده است. این سیستم پاسخی فناورانه به نسل جدید موشکهای هوابههوا و زمینبههوای مجهز به جستجوگرهای تصویرساز فروسرخ است. در دهههای گذشته، هواپیماها برای فرار از دست موشکهای حرارتی از پرتابگرهای فلر (شراره) استفاده میکردند. اما موشکهای مدرن با استفاده از پردازش تصویر، به راحتی میتوانند تفاوت میان حرارت موتور جنگنده و شرارههای کاذب را تشخیص دهند.سامانه جدید چینی با رویکردی کاملاً متفاوت عمل میکند. این غلاف به عنوان یک سیستم DIRCM (اقدامات متقابل فروسرخ جهتدار) عمل کرده و دفاعی فعال را ارائه میدهد.از نظر طراحی سیستمی، عملکرد آن شامل یک حلقه بسته و بسیار سریع است: ابتدا حسگرهای هشداردهنده تقرب موشک ، پرتاب موشکهای فروسرخ متخاصم (به ویژه موشکهای پدافند هوایی سطحبههوا) را در فواصل دور شناسایی میکنند. سپس دادههای موقعیتی به پردازنده مرکزی غلاف منتقل شده و مکانیزمهای رهگیری و نشانهروی بسیار دقیق، یک برجک اپتیکی متحرک را به سمت موشک قفل میکنند.
در مرحله نهایی، تابشگر داخلی غلاف وارد عمل شده و یک پرتو لیزر نامرئی اما بسیار قدرتمند در طیف فروسرخ میانی را مستقیماً به سمت چشم (جستجوگر) موشک شلیک میکند. فروسرخ میانی دقیقاً همان باندی است که حسگرهای حرارتی موشکها برای یافتن کنتراست حرارتی هواپیما در پسزمینه آسمان به آن وابستهاند. تابش این انرژی لیزری باعث اشباع شدن آرایه کانونی حسگر موشک ، ایجاد خطای محاسباتی در سیستم هدایت، و در نهایت کوری موقت یا دائم موشک میشود. در نتیجه این اخلال، موشک قابلیت قفل خود را از دست داده و از مسیر هواپیمای هدف منحرف میشود.
پیامدهای راهبردی و تحول مدرن در نبردهای هوایی
توسعه و عملیاتی کردن همزمان سلاح لیزری تهاجمی و غلاف اخلالگر لیزری فروسرخ، نشاندهنده تغییر بنیادین در دکترین هوایی چینی است. گذار از تجهیزات دفاعی مصرفشدنی (مانند چف و فلر که تعداد محدودی در هر پرواز دارند) به سیستمهای انرژی هدایتشونده که تنها محدودیت آنها تامین برق از ژنراتور هواپیماست، مفهوم خشاب بینهایت را در هواگردهای رزمی محقق میسازد.
این فناوریها به طور خاص بقاپذیری پلتفرمهای باارزش چینی را در محیطهای A2/AD (منع دسترسی/انکار منطقه) به شدت افزایش میدهند. ترکیب قابلیت پنهانکاری جنگندههای نسل پنجم(و در آینده ششم) با پوشش دفاعی یک اخلالگر لیزری پیشرفته و یک سلاح لیزری نقطهزن، شبکهای چندلایه از حفاظت را ایجاد میکند که نفوذ به آن برای پیشرفتهترین موشکهای پدافندی نیز چالشی بزرگ خواهد بود. رونمایی از این سامانهها پیام روشنی به رقبای جهانی است: رقابت تسلیحاتی آینده در آسمان، دیگر تنها بر سر مانورپذیری و موشکهای دوربرد نیست و تسلط بر طیف الکترومغناطیس و فناوری فوتونیک، کلید پیروزی در نبردهای فردا خواهد بود.
نظر شما